روشن نشدن شعله اجاق گاز معمولاً به دلیل کثیف یا خیس بودن سرشعله، قرارگیری نادرست کلاهک، مسدود شدن منافذ خروج گاز، خرابی جرقه‌زن یا اختلال در گازرسانی اتفاق می‌افتد. اگر فقط یکی از شعله‌ها روشن نمی‌شود، احتمالاً مشکل به همان مشعل مربوط است؛ اما روشن نشدن تمام شعله‌ها می‌تواند نشانه قطع بودن گاز، پایین بودن فشار یا خرابی سیستم جرقه‌زنی باشد.
برای پیدا کردن علت روشن نشدن شعله اجاق گاز ابتدا مشخص کنید دستگاه جرقه می‌زند یا نه، مشکل فقط در یک شعله است یا همه شعله‌ها و آیا هنگام چرخاندن ولوم بوی گاز احساس می‌شود. در ادامه، ۹ علت اصلی این مشکل و روش بررسی هرکدام را توضیح می‌دهیم.
هشدار: اگر بوی گاز شدید است، شعله را روشن نکنید. شیر اصلی گاز را ببندید، پنجره‌ها را باز کنید و از روشن کردن چراغ، فندک یا وسایل برقی خودداری کنید.
تشخیص سریع علت روشن نشدن شعله اجاق گاز
پیش از باز کردن قطعات یا تماس با تعمیرکار، نشانه‌های دستگاه را بررسی کنید. جدول زیر کمک می‌کند سریع‌تر محدوده احتمالی خرابی را تشخیص دهید.
| نشانه دستگاه | علت احتمالی | اقدام اولیه |
|---|---|---|
| فقط یک شعله روشن نمی‌شود | گرفتگی یا خیس بودن سرشعله | تمیز و کاملاً خشک کردن مشعل |
| تمام شعله‌ها روشن نمی‌شوند | قطع گاز، افت فشار یا قطعی برق | بررسی شیر گاز، پریز و فیوز |
| جرقه وجود دارد اما شعله روشن نمی‌شود | نرسیدن گاز یا جابه‌جایی کلاهک | بررسی سرشعله و جریان گاز |
| صدای جرقه شنیده نمی‌شود | خرابی فندک یا سیستم برق‌رسانی | بررسی برق و جرقه‌زن |
| شعله با رها کردن ولوم خاموش می‌شود | ایراد ترموکوپل یا بوبین | عیب‌یابی تخصصی قطعات ایمنی |
اگر با تمیز کردن، خشک کردن و نصب صحیح سرشعله مشکل برطرف نشد، از دست‌کاری شیر گاز، ژیگلور، ترموکوپل و سیم‌کشی داخلی خودداری کنید.
۹ علت روشن نشدن شعله اجاق گاز
برای عیب‌یابی درست، باید نشانه‌های هر خرابی را جداگانه بررسی کرد. بعضی از مشکلات با یک تمیزکاری ساده رفع می‌شوند، اما برخی دیگر به باز کردن دستگاه و بررسی قطعات داخلی نیاز دارند.
۱. قطع بودن گاز یا پایین بودن فشار آن
اولین موردی که باید بررسی شود، رسیدن گاز به دستگاه است. بسته بودن شیر اصلی، قطعی گاز ساختمان، خم شدن شلنگ یا پایین بودن فشار می‌تواند مانع روشن شدن شعله شود.
اگر هیچ‌کدام از شعله‌ها روشن نمی‌شوند، ابتدا بررسی کنید شیر گاز کاملاً باز باشد. سپس ببینید سایر وسایل گازسوز ساختمان کار می‌کنند یا نه. اگر گاز ساختمان وصل است اما اجاق روشن نمی‌شود، ممکن است مسیر ورودی، شلنگ یا رگلاتور دستگاه مشکل داشته باشد.
شلنگ و اتصالات گاز را باز نکنید. بررسی نشتی یا خرابی رگلاتور باید توسط فرد متخصص انجام شود.
۲. قرار نگرفتن صحیح سرشعله و کلاهک
بعد از شست‌وشوی اجاق، ممکن است سرشعله یا کلاهک مشعل به‌درستی در جای خود قرار نگیرد. در این حالت، گاز به‌صورت نامنظم خارج می‌شود و جرقه نمی‌تواند آن را روشن کند.
کلاهک باید کاملاً صاف و بدون لقی روی پایه مشعل قرار بگیرد. اگر قطعه کج باشد یا روی مشعل دیگری نصب شده باشد، شعله روشن نمی‌شود یا فقط بخشی از آن آتش می‌گیرد.
این مشکل در مدل‌های مختلف ممکن است شکل متفاوتی داشته باشد؛ برای نمونه، هنگام استفاده از خدمات تعمیر گاز اخوان در تهران باید چیدمان و اندازه سرشعله‌ها متناسب با مدل دستگاه بررسی شود.
۳. خیس بودن سرشعله یا جرقه‌زن
یکی از رایج‌ترین دلایل روشن نشدن اجاق بعد از نظافت، باقی ماندن رطوبت داخل سرشعله یا اطراف الکترود جرقه‌زن است. رطوبت باعث ضعیف شدن جرقه یا ایجاد جرقه در مسیر نادرست می‌شود.
قطعات جداشدنی را بردارید و با یک دستمال خشک کنید. سپس مدتی صبر کنید تا رطوبت داخل منافذ نیز خارج شود. استفاده از اجاق پیش از خشک شدن کامل قطعات ممکن است باعث جرقه‌زنی نامنظم شود.
برای خشک کردن قطعات از شعله مستقیم استفاده نکنید. جریان هوای معمولی یا باد ملایم و خنک برای این کار مناسب‌تر است.
۴. مسدود شدن منافذ سرشعله
چربی، مواد غذایی و مایعات سرریز شده می‌توانند سوراخ‌های اطراف شعله‌پخش‌کن را مسدود کنند. در این شرایط، گاز به اندازه کافی به اطراف مشعل نمی‌رسد و شعله تشکیل نمی‌شود.
سرشعله را بردارید و با آب گرم و شوینده ملایم بشویید. سپس منافذ را با سوزن ظریف تمیز کنید. وسیله‌ای که استفاده می‌کنید نباید باعث بزرگ شدن یا تغییر شکل سوراخ‌ها شود.
اگر گرفتگی به قسمت‌های داخلی مشعل رسیده باشد، باز کردن اجاق توصیه نمی‌شود. در دستگاه‌های توکار، استفاده از خدمات تخصصی مانند تعمیر گاز استیل البرز در تهران از آسیب دیدن صفحه، نازل و اتصالات داخلی جلوگیری می‌کند.
۵. کثیف یا جابه‌جا شدن الکترود جرقه‌زن
الکترود همان قطعه کوچکی است که جرقه را در نزدیکی مشعل ایجاد می‌کند. تجمع چربی روی این قطعه یا جابه‌جا شدن آن می‌تواند باعث شود جرقه ضعیف باشد یا در فاصله نامناسبی از مسیر گاز ایجاد شود.
برق دستگاه را قطع کنید و سطح الکترود را با یک دستمال خشک و نرم تمیز کنید. اگر الکترود شکسته، ترک‌خورده یا از محل خود خارج شده است، باید تعویض یا تنظیم شود.
خم کردن الکترود بدون ابزار مناسب ممکن است باعث شکستگی آن شود. این قطعه معمولاً شکننده است و باید با احتیاط بررسی شود.
۶. قطع بودن برق اجاق گاز
در اجاق‌هایی که فندک برقی دارند، قطع بودن برق مانع ایجاد جرقه می‌شود. در این حالت ممکن است گاز خارج شود، اما صدای جرقه شنیده نشود.
برای بررسی این مشکل:
- مطمئن شوید دوشاخه به پریز متصل است.
- پریز را با وسیله برقی دیگری آزمایش کنید.
- فیوز مربوط به آشپزخانه را بررسی کنید.
- کابل برق را از نظر پارگی یا سوختگی ظاهری کنترل کنید.
اگر دستگاه برق دارد اما جرقه تولید نمی‌شود، احتمال خرابی کلید فندک، سیم‌کشی یا ترانس جرقه وجود دارد.
۷. خرابی فندک، کلید یا ترانس جرقه
سیستم جرقه‌زنی اجاق از چند قطعه تشکیل شده است. خرابی هرکدام از این قطعات ممکن است باعث قطع کامل جرقه یا ضعیف شدن آن شود.
اگر فقط یک مشعل جرقه نمی‌زند، احتمال خرابی الکترود یا سیم همان شعله بیشتر است. اگر هیچ‌کدام جرقه ندارند، ترانس جرقه، برق ورودی یا کلیدهای زیر ولوم باید بررسی شوند.
مدار جرقه در برندها و مدل‌های مختلف یکسان نیست. به همین دلیل، برای بررسی قطعات داخلی برخی مدل‌ها بهتر است از خدماتی مانند تعمیر گاز آریستون در تهران استفاده شود تا قطعه براساس مشخصات دستگاه آزمایش شود.
۸. گرفتگی ژیگلور یا خرابی شیر گاز
ژیگلور یا نازل، مقدار گاز ورودی به مشعل را کنترل می‌کند. ورود چربی، گردوغبار یا ذرات ریز به این قسمت می‌تواند مسیر گاز را محدود کند. خرابی شیر گاز یا ولوم نیز ممکن است مانع باز شدن مسیر شود.
نشانه‌های این خرابی شامل موارد زیر است:
- با چرخاندن ولوم، گاز خارج نمی‌شود.
- ولوم بیش از حد سفت یا شل شده است.
- شعله ضعیف و نامنظم تشکیل می‌شود.
- فقط یکی از مشعل‌ها گاز دریافت نمی‌کند.
تمیز کردن یا تعویض نازل و شیر گاز نیازمند باز کردن دستگاه است. انجام این کار بدون ابزار و مهارت کافی می‌تواند باعث نشتی گاز شود.
۹. خرابی ترموکوپل یا بوبین
ترموکوپل قطعه‌ای ایمنی است که وجود شعله را تشخیص می‌دهد. اگر شعله خاموش شود، ترموکوپل فرمان قطع گاز را صادر می‌کند. خرابی ترموکوپل یا بوبین معمولاً باعث می‌شود شعله ایجاد شود، اما بعد از رها کردن ولوم خاموش شود.
بنابراین اگر شعله اصلاً تشکیل نمی‌شود، ابتدا جرقه‌زن، سرشعله و مسیر گاز را بررسی کنید. اما اگر شعله فقط تا زمانی روشن می‌ماند که ولوم را نگه داشته‌اید، باید علت خاموش شدن شعله اجاق گاز را در قطعات ایمنی دستگاه جست‌وجو کرد.
تعویض ترموکوپل و بوبین باید با قطعه سازگار با مدل اجاق انجام شود.
روش تمیز کردن سرشعله اجاق گاز
تمیز کردن درست مشعل می‌تواند بسیاری از موارد مربوط به روشن نشدن شعله را برطرف کند. برای انجام این کار، مراحل زیر را به‌ترتیب انجام دهید:
- شیر گاز را ببندید و برق دستگاه را قطع کنید.
- صبر کنید اجاق کاملاً سرد شود.
- شبکه، کلاهک و سرشعله را بردارید.
- قطعات را در آب گرم و شوینده ملایم قرار دهید.
- منافذ مسدودشده را با سوزن ظریف تمیز کنید.
- تمام قطعات را کاملاً خشک کنید.
- هر سرشعله را در محل درست خود قرار دهید.
- گاز و برق را وصل کرده و دستگاه را آزمایش کنید.
از ریختن مستقیم آب روی صفحه و قسمت‌های برقی خودداری کنید. همچنین برای باز کردن منافذ از میخ، پیچ‌گوشتی یا ابزار ضخیم استفاده نکنید.
تفاوت روشن نشدن شعله با جرقه زدن مداوم
گاهی شعله روشن می‌شود، اما صدای فندک همچنان ادامه دارد. این مشکل با روشن نشدن شعله متفاوت است و معمولاً به خیس شدن کلیدها، گیر کردن ولوم، اتصالی سیم‌ها یا خرابی میکروسوئیچ مربوط می‌شود.
اگر دستگاه بعد از روشن شدن همچنان تق‌تق می‌کند، باید علت یکسره جرقه زدن اجاق گاز به‌صورت جداگانه بررسی شود. ادامه‌دار بودن این وضعیت می‌تواند به ترانس جرقه و سایر قطعات برقی فشار وارد کند.
چه زمانی باید با تعمیرکار تماس بگیریم؟
اگر مشکل با تمیز کردن، خشک کردن و قرار دادن صحیح سرشعله برطرف نشد، احتمال خرابی یکی از قطعات داخلی وجود دارد. در شرایط زیر از دستگاه استفاده نکنید:
- بوی گاز شدید یا مداوم احساس می‌شود.
- هیچ‌کدام از شعله‌ها روشن نمی‌شوند.
- جرقه بسیار ضعیف است یا اصلاً ایجاد نمی‌شود.
- ولوم گیر کرده یا به‌سختی می‌چرخد.
- اطراف الکترود جرقه یا سوختگی دیده می‌شود.
- شعله پس از رها کردن ولوم خاموش می‌شود.
- مشکل پس از چند بار تمیز کردن تکرار شده است.
در این شرایط، درخواست تعمیر گاز آشپزخانه در تهران می‌تواند از تعویض اشتباه قطعات، نشتی گاز و آسیب بیشتر به دستگاه جلوگیری کند.
جمع‌بندی
مهم‌ترین علت روشن نشدن شعله اجاق گاز، گرفتگی یا خیس بودن سرشعله، نصب نادرست کلاهک، نرسیدن گاز، قطع بودن برق و خرابی سیستم جرقه‌زنی است. اگر فقط یک شعله روشن نمی‌شود، بررسی را از همان مشعل شروع کنید؛ اما اگر تمام شعله‌ها از کار افتاده‌اند، برق، فشار گاز و قطعات مشترک دستگاه را بررسی کنید.
مشکلات ساده‌ای مانند آلودگی و رطوبت را می‌توان بدون باز کردن دستگاه برطرف کرد. بااین‌حال، تعمیر شیر گاز، نازل، ترانس جرقه، سیم‌کشی، ترموکوپل و بوبین باید به تعمیرکار متخصص سپرده شود؛ به‌خصوص زمانی که بوی گاز، نشتی یا خرابی هم‌زمان چند شعله وجود دارد.
